Health Articles

7 วิธีสนทนา ผู้สูงวัย


กลับหน้าหลักบทความ

การสื่อสารกับผู้สูงอายุ

หลายครอบครัวที่มีสมาชิกเป็นผู้สูงอายุในบางครั้งอาจต้องเจอกับปัญหาไม่สบอารมณ์กันระหว่างการสนทนาประจำวัน ที่ไปคนละเรื่อง คนละอารมณ์ คนละความหมาย ก่อให้เกิดปัญหาความไม่เข้าใจ จนนำไปสู่ความขัดแย้ง ความห่างเหิน เกิดสภาวะที่ไม่มีความสุขขึ้นภายในครอบครัวในที่สุด ในบางครั้งจะพบว่าผู้สูงอายุมักจะโต้ตอบช้า พูดแต่เรื่องเดิมๆซ้ำๆ พูดกลับหน้ากลับหลัง ถามซ้ำแล้วซ้ำอีก หรือไม่ทำตามคำบอกของเรา จนทำให้เรารู้สึกเบื่อหน่ายกับพฤติกรรมของท่าน ปัญหาเหล่านี้ส่วนหนึ่งเกิดจากการที่ผู้สูงอายุมีการเสื่อมถอยของร่างกาย เช่น ประสิทธิภาพในการได้ยินลดลง กล้ามเนื้อช่องปากหรือลิ้นมีการเปลี่ยนแปลง ระบบด้านความจำ การรับรู้ การตอบสนองที่ช้าลง การเสื่อมถอยของร่างกายนี้ เป็นสาเหตุหนึ่งที่นำไปสู่ประสิทธิภาพในการสื่อสารของผู้สูงอายุกับบุคคลอื่น เมื่อทราบถึงข้อจำกัดเหล่านี้แล้ว ในการสื่อสารกับผู้สูงอายุ เราจึงต้อง เข้าใจ ให้โอกาส ให้เวลาท่านในการสนทนากับเราเพิ่มมากขึ้น และทุกครั้งก่อนเริ่มการสนทนากับผู้สูงอายุ เราควรดึงความสนใจท่านให้มาหาเราก่อน เช่น การสะกิด หรือเรียกชื่อท่าน เพื่อเป็นการบอกให้ท่านทราบว่าเรากำลังจะพูดกับท่าน

การสนทนากับผู้สูงอายุ ควรมีลักษณะของการสื่อสารแบบสองทาง ซึ่งจะเริ่มขึ้นได้ต้องมีการปรับทัศนคติกันทั้งสองฝ่ายโดยตัวผู้สูงอายุเองก็ต้องทราบว่า ต้องปรับตัวตามยุคสมัยและเหตุการณ์ที่เปลี่ยนไป ด้านลูกหลานเองก็ต้องเข้าใจถึงข้อจำกัดของผู้สูงอายุว่าเป็นอย่างไรบ้าง ซึ่งความเข้าใจซึ่งกันและกัน จะเป็นการสร้างโอกาสแห่งความสนุกสนานและความน่าสนใจในการพูดคุย วิธีการสนทนาให้เป็นไปอย่างราบรื่น มีดังนี้

  1. เข้าใจว่า ผู้สูงอายุ ท่านได้ยินแค่ไหน พูดคล่องแค่ไหน   บางครั้งท่านอาจพูดเสียงเบา หรือในบางครั้งอาจจะพูดเสียงดัง เพราะท่านเองก็ไม่ได้ยินเสียงตัวเองเช่นกัน ท่านมิได้มีเจตนาทำให้เรารู้สึกรำคาญ
  2. เราควรพูดกับท่านด้วยภาษาที่เข้าใจง่าย พูดช้าๆ ระดับเสียงที่พูดต้องฟังชัดและมีท่าทีที่สุภาพอ่อนโยน
  3. ใช้ภาษากายร่วมด้วย เช่น การแตะมือเบาๆ การมองหน้า สบตากันอย่างเหมาะสม
  4. ประโยคที่ใช้ควรเป็นประโยคบอกเล่า เชิญชวนแทนประโยคคำสั่ง
  5. ไม่ควรชวนคุยในเรื่องที่มีการโต้เถียงหรือมีการแสดงความคิดเห็นที่ขัดแย้งกัน หากระหว่างการสนทนาเริ่มมีการโต้เถียงควรยุติด้วยวิธีการรับฟัง หรือเบี่ยงเบนความสนใจไปทางอื่นเพื่อลดการปะทะกัน
  6. ในบางครั้งผู้ดูแลอาจจะต้องพูดซ้ำทบทวน  เพราะผู้สูงอายุที่มีปัญหาการได้ยินบางคนอาจจะพยักหน้าประหนึ่งว่าท่านเข้าใจสิ่งที่เราพูด แต่เพื่อความแน่ใจ เราควรจะพูดซ้ำ หรือถามท่านกลับไปเกี่ยวกับเรื่องที่เราพูด เพื่อจะได้เข้าใจตรงกัน 
  7. หัวใจหลักที่สำคัญอีกประการหนึ่งคือ เข้าใจถึงสิ่งที่ท่านเป็น เข้าใจในข้อจำกัดทางร่างกายของท่านข้อนี้สำคัญมาก

อย่างไรก็ตาม การที่จะสามารถเข้าใจผู้สูงอายุได้ ต้องเอาใจท่านมาใส่ใจเรา   โดยคิดว่าถ้าเรามีปัญหาทางการได้ยิน เราจะรู้สึกอย่างไร แล้วเราอยากให้บุคคลอื่นเข้าใจและปฏิบัติกับเราอย่างไร เพียงเท่านี้ก็สามารถช่วยให้การสื่อสารกับผู้สูงอายุเป็นเรื่องที่ง่ายขึ้นแล้วค่ะ